Medicinski magazin

Rak (karcinom) dojke, uzroci i preventiva

Istraživanja stalno otkrivaju i sistematizuju faktore iz domena načina života ili naslednih faktora koji utiču na nastanak raka dojke. Istražuju se:

– uticaj vežbanja, dobitka ili gubitka težine i rizičnih dijeta
– dosta studija nastavlja traganje za uticajem humanog gena (BRCA1 i BRCA2) koji proizvodi protein sa citostatičkim dejstvom
– naučnici istražuju kako manje promene u genima koje se ne mogu nazvati mutacije, povećavaju rizik na rak dojke. Manje varijacije u genima nemaju značajan uticaj na pojavu raka dojke ali udruženi se ne bi mogli tretirati kao takvi.
– mogući uticaji na pojavu raka dojke koji se nalaze u životnoj sredini poslednjih godina su sve više predmet interesovanja, iako dugo ova oblast nije bila dovoljno prisutna u istraživanjima.
– dugotrajne i obimne strudije započete na nivou američkog Nacionalnog instituta za istraživanje uticaja životne sredine na zdravlje (National Institute of Environmental Health Sciences) intenzivno su u funkciji otkrivanja uzroka raka dojke. Ideja je bila da se istražuju slučajevi raka dojke kod jedne od sestara u porodici, tzv. Sister Study, izvedena na 50.000 žena. Studija već 10 godina prati žene čije su sestre imale rak dojke. Prikupljaju se podaci iz domena genetike, uticaja životne sredine i načina života.

Preventiva

Istraživanja su usmerena i na pronalaženje medikamenata koji se mogu preventivno koristiti u cilju prevencije karcinoma dojke.

– hormonska terapija se standardno koristi u lečenju raka dojke ali ima kombinacija koje se mogu koristiti kao preventiva. Dva leka, tamoxifen i raloxifene već su u Sjedinjenim državama odobrena u prevenciji raka dojke ali sa ograničenom primenom zbog nezadovoljavajućih sporednih efekata. Inhibitori čula mirisa kao što su exemestane, anastrozole i letrozole, takođe su u razmatranju kao preventivni lekovi (o hormonskoj terapiji smo detaljnije pisali u poglavlju Karcinom dojke na “Dijagnostici”).
– fenretinid, lek povezan sa vitaminom A, takođe se ispituje na sposobnost redukcije verovatnoće da se oboli od raka dojke. Istraživanja manjeg obima su pokazala da su njegove mogućnosti na nivou već poznatog leka tamoxifen.
– istraživanja obuhvataju i lekove koji su proizvedeni sa potpuno drugom namenom. Jedan je bisphosphonates koji se koristi u lečenju osteoporoze, drugi su atorvastatin i lovastatin, lekovi koji smanjuju nivo holesterola u krvi.
– istražuju se i suplementi kao što je ulje semena grožđa, ulje masnih kiselina omega 3 i vitamini b6 i b12. Iako su u ovoj oblasti završena i humana klinička istraživanja, vrlo malo rezultata je za sada dostupno.
– aktuelno je i istraživanje hydroxytyrosol-a (elementa maslinovog ulja), kurkumina i omega 3 ulja.